Ngày Lương thực Thế giới: GIAHAN FOOD và hướng đi mua nguyên liệu trực tiếp từ người trồng

Nhân Ngày Lương thực Thế giới 16/10, GIAHAN FOOD chia sẻ vì sao hướng tới mua nguyên liệu trực tiếp từ người trồng, và những điều còn chưa làm được.

Ngày 16/10 hằng năm là Ngày Lương thực Thế giới, đánh dấu ngày thành lập Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO). Chủ đề xuyên suốt của ngày này luôn xoay quanh ba câu hỏi: thực phẩm đến từ đâu, ai làm ra nó, và họ được gì?

Với một xưởng sản xuất nằm giữa Đồng bằng sông Cửu Long như GIAHAN FOOD, đây là ngày để nói về phần ít ai nhìn thấy của sản phẩm — phần diễn ra trước khi hạt gạo, hạt đậu vào tới xưởng.

Vì sao chúng tôi hướng tới mua trực tiếp

Chuỗi cung ứng nông sản truyền thống ở Việt Nam thường đi qua nhiều tầng: nông dân → thương lái nhỏ → thương lái lớn → nhà máy → nhà phân phối → người tiêu dùng.

Mỗi tầng trung gian đều có lý do tồn tại — họ gom hàng, vận chuyển, chịu rủi ro về giá. Nhưng chuỗi càng dài thì hai vấn đề càng rõ:

Thứ nhất, người trồng nhận được phần nhỏ nhất. Giá bán tại ruộng thường thấp hơn nhiều so với giá đến tay người tiêu dùng, trong khi người trồng là người chịu toàn bộ rủi ro thời tiết, sâu bệnh, mất mùa.

Thứ hai, không ai truy được nguồn gốc. Khi hạt gạo đã qua ba bốn tay, câu hỏi "giống gì, ruộng nào, phun thuốc gì, thu hoạch khi nào" gần như không còn trả lời được.

Với một thương hiệu cam kết "100% nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng", vấn đề thứ hai là vấn đề sống còn. Chúng tôi không thể ghi lên bao bì điều mà mình không kiểm chứng được. Đó là lý do mua trực tiếp từ người trồng là hướng đi mà chúng tôi muốn tiến tới.

Chúng tôi đang làm thế nào

Chưa mua trực tiếp từ người trồng

Chúng tôi nói thẳng: hiện tại GIAHAN FOOD chưa có điều kiện lấy hàng trực tiếp từ hộ trồng.

Lý do là chúng tôi chưa đảm bảo được đầu ra. Mua trực tiếp nghĩa là cam kết với người trồng ngay từ đầu vụ: sẽ mua bao nhiêu, mua giá nào, mua đều đặn hay không. Nếu hứa với người nông dân mà không chắc mình giữ được lời hứa, thì người chịu rủi ro lại là họ. Chúng tôi không muốn làm điều đó.

Vì vậy, mua trực tiếp là hướng đi của tương lai, không phải điều chúng tôi đang làm hôm nay.

Kiểm tra trước khi nhập

Mỗi lô nguyên liệu về xưởng đều được kiểm tra cảm quan và độ ẩm. Độ ẩm là yếu tố then chốt với hạt khô: hạt ẩm quá sẽ mốc trong quá trình bảo quản, và không có chất bảo quản nào trong sản phẩm của chúng tôi để che giấu điều đó.

Đây cũng là lý do chúng tôi có thể cam kết 0% chất bảo quản — vì chất lượng được kiểm soát từ đầu vào, chứ không được "cứu" ở đầu ra.

Khi đủ điều kiện, chúng tôi sẽ trả giá tốt hơn cho chất lượng tốt hơn

Khi mua trực tiếp được, phần chênh lệch vốn chia cho các tầng trung gian có thể được dùng theo hai hướng: một phần trả cho người trồng, một phần giữ lại để đầu tư vào quy trình chế biến.

Với người nông dân, điều này tạo ra một động lực quan trọng: trồng kỹ hơn thì bán được giá hơn. Khi đầu ra không phân biệt chất lượng, người trồng không có lý do gì để chăm chút. Khi có người mua sẵn sàng trả thêm cho giống tốt và canh tác cẩn thận, câu chuyện khác hẳn. Đây là điều chúng tôi muốn làm được khi đầu ra đủ vững.

Chuyện những giống cây đang mất dần

Đây là điều chúng tôi ít nói ra, nhưng nó là một phần lý do GIAHAN FOOD chọn các giống bản địa.

Nhiều giống lúa, giống đậu truyền thống của miền Tây đang dần biến mất khỏi đồng ruộng. Lý do rất thực tế: chúng cho năng suất thấp hơn các giống lai mới, thời gian sinh trưởng dài hơn, và nếu không có đầu ra riêng thì bán cũng cùng một giá với giống thường.

Gạo huyết rồng là ví dụ rõ nhất. Đây là giống lúa đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười, hạt đỏ sẫm, thơm đậm khi rang, nhưng năng suất không cạnh tranh được với các giống phổ thông. Nếu không ai mua riêng, không ai trả giá riêng, thì người trồng sẽ chuyển sang giống khác — và một giống cây bản địa biến mất không phải vì nó dở, mà vì không có thị trường.

Đậu đen xanh lòng cũng trong tình trạng tương tự: khó phân biệt bằng mắt với đậu trắng lòng, nên nếu người mua không quan tâm thì người trồng cũng không có lý do trồng tiếp.

Mỗi lần chúng tôi chọn một giống bản địa làm nguyên liệu, đó không chỉ là giao dịch mua bán. Đó là một lá phiếu cho việc giống đó còn được trồng tiếp vụ sau. Và khi đầu ra đủ vững, chúng tôi muốn lá phiếu đó đến thẳng tay người trồng.

Điều chúng tôi chưa làm được

Nhân ngày này, chúng tôi cũng muốn nói thẳng về những giới hạn hiện tại:

Chưa mua trực tiếp từ người trồng. Chúng tôi chưa đảm bảo được đầu ra ổn định để cam kết với hộ trồng và các tổ hợp tác, nên đây vẫn là mục tiêu phía trước.

Chưa truy xuất nguồn gốc điện tử. Hiện chúng tôi quản lý nguồn gốc bằng hồ sơ nội bộ. Hệ thống để người tiêu dùng tự quét mã và xem được lô hàng của mình đến từ đâu vẫn còn ở phía trước.

Chưa có chứng nhận hữu cơ. Chúng tôi cam kết nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng và sản phẩm không chất bảo quản, không hương liệu, không màu tổng hợp — điều này đã được công bố và có chứng nhận ATVSTP. Nhưng chứng nhận hữu cơ là một chuẩn khác, cần quy trình canh tác và kiểm định riêng mà chúng tôi chưa đạt tới.

Chúng tôi tin rằng nói rõ những gì mình chưa làm được cũng quan trọng không kém việc kể về những gì đã làm.

Hướng đi sắp tới

Trong giai đoạn tới, GIAHAN FOOD đặt ba mục tiêu liên quan đến vùng nguyên liệu:

1. Từng bước tiến tới mua trực tiếp từ hộ trồng và các tổ hợp tác, khi đầu ra đã đủ ổn định, ưu tiên hợp tác dài hạn thay vì mua theo từng vụ — để người trồng yên tâm về đầu ra ngay từ khi xuống giống.
2. Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc để người tiêu dùng tự kiểm chứng được.
3. Hướng tới các chứng nhận quốc tế như ISO, nâng chuẩn từ khâu nguyên liệu đến thành phẩm.

Mỗi sản phẩm của GIAHAN FOOD là một bước trên hành trình đưa nguyên liệu bản địa đến gần người tiêu dùng hơn.

Tư vấn chọn sản phẩm phù hợp: Zalo/Hotline 0907 38 48 85